Máy hàn Jasic ARES 120

Dưới đây là các lưu ý quan trọng và hướng dẫn sử dụng chung cho máy hàn que (MMA – Manual Metal Arc) – áp dụng được cho hầu hết các dòng máy hàn que inverter (Jasic, Hồng Ký, v.v.) với nguồn 220V hoặc 380V.

I. LƯU Ý QUAN TRỌNG (An toàn & kỹ thuật)

• Chỉ hàn ở nơi khô ráo, thoáng gió: Cấp bảo vệ IP21 (hầu hết máy hàn que phổ thông) chỉ chống nước rơi thẳng đứng, không chống mưa, ẩm ướt, bụi nặng. Không hàn ngoài trời khi có mưa hoặc nền đất ẩm ướt mà không có giày cách điện, thảm cao su.
• Tuân thủ chu kỳ tải (duty cycle): Mỗi máy có chu kỳ tải ở dòng tối đa (ví dụ 30% @ 200A: hàn 3 phút, nghỉ 7 phút). Nếu hàn liên tục quá thời gian cho phép, máy sẽ quá nhiệt và tự ngắt – không phải lỗi máy. Để máy nguội tự nhiên (không tắt quạt), không tưới nước.
• Điện áp nguồn phải ổn định: Máy hàn que inverter thường chịu được ±15% (187–253V với 220V). Nếu điện áp yếu hoặc dùng máy phát điện, cần đảm bảo công suất máy phát lớn gấp 1.5–2 lần công suất máy hàn (ví dụ máy 9.4KVA cần máy phát ít nhất 15KVA). Có chế độ bù dòng càng tốt nhưng không thay thế được nguồn đủ mạnh.
• Không đập bỏ xỉ khi hồ quang vừa tắt: Để mối hàn nguội tự nhiên vài giây rồi mới gõ xỉ, vì xỉ nóng có thể bắn vào mắt hoặc gây bỏng. Đeo kính bảo hộ khi đập xỉ.
• Luôn kiểm tra kẹp que hàn và kẹp mass: Tiếp xúc kém gây nóng đầu nối, hồ quang yếu, cháy cáp. Vệ sinh mặt kẹp mass thường xuyên, thay kẹp nếu lò xo yếu hoặc mòn đồng.

II. HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG CHUNG

1. Chuẩn bị trước khi hàn

• Chọn que hàn phù hợp với vật liệu và chiều dày

• Lắp que vào kẹp que: Kẹp chặt để tiếp xúc tốt, tránh que bị rung hoặc cháy kẹp. Que hàn nên được sấy khô (nếu là que hàn base hoặc đã để lâu ngày) ở 70–100°C trong 1–2 giờ để tránh mối hàn bị rỗ khí.
• Kẹp mass: Kẹp trực tiếp lên vật hàn, đảm bảo bề mặt sạch (không sơn, rỉ sét, dầu mỡ). Nếu kẹp lên bàn hàn, đảm bảo bàn hàn dẫn điện tốt.
• Kết nối nguồn điện: Dùng dây điện tiết diện đủ lớn (tối thiểu 2.5mm² cho máy 200A). Cắm vào ổ có aptomat/bảo vệ chống quá tải.

2. Cài đặt trên máy

• Chọn chế độ (nếu máy có): Một số máy có chế độ hàn que thường (MMA) hoặc hàn que với que gốc rutile/cellulose (có thể cần điều chỉnh độ dốc, nhưng với máy phổ thông chỉ cần vặn dòng).
• Điều chỉnh dòng hàn: Bắt đầu ở mức dòng thấp hơn khuyến nghị 10–20%, thử hàn trên mẫu thử, tăng dần cho đến khi que chảy đều, không dính que, mối hàn ngấu tốt.
• Quy tắc kinh nghiệm: dòng ≈ (đường kính que mm) × 30–40 (ví dụ que 3.2mm => 100–130A).

Tính năng bổ sung (nếu có)

• Hot start (mồi hồ quang): nên để ở mức trung bình hoặc tự động, giúp mồi dễ mà không bắn tóe.
• Anti-stick (chống dính que): nên bật – khi que dính, máy tự giảm dòng hoặc ngắt giúp dễ lấy que ra.
• Arc force (lực hồ quang): tăng khi cần hồ quang mạnh, giảm khi hàn mỏng.

3. Kỹ thuật hàn cơ bản

Mồi hồ quang:

• Phương pháp chạc (gõ nhẹ đầu que xuống bề mặt vật hàn rồi nhấc lên) dễ hơn quẹt diêm.
• Khi hồ quang xuất hiện, giữ khoảng cách đầu que đến vật hàn ≈ 1.5–2 lần đường kính que (khoảng 3–6mm).

Góc độ que hàn:

• Hàn sấp (trên mặt phẳng): nghiêng que 10–15° về phía trước (theo chiều hàn).
• Hàn góc (chữ L): que nghiêng 45° so với hai mép, hơi chếch 5–10° theo chiều di chuyển.
• Hàn đứng đi lên: que nghiêng 15–20° xuống dưới.

Tốc độ di chuyển:

• Nhanh vừa phải, đều tay. Mối hàn lồi quá cao là di chuyển chậm, rỗ hoặc khe chưa ngấu là di chuyển nhanh.
• Dạng dao động: có thể zigzag nhẹ (với que 3.2–4.0mm) hoặc đi thẳng (que nhỏ).

Kết thúc mối hàn:

• Khi hết que, dừng di chuyển, rút nhanh que ra để hồ quang tắt. Không kéo lê que vụng về tạo lỗ kết thúc.
• Với mối hàn dài, dùng lực hồ quang giảm nhẹ trước khi ngắt.

4. Sau khi hàn

• Đập xỉ và vệ sinh mối hàn: Dùng búa gõ xỉ nhẹ nhàng, chải bàn chải sắt. Xỉ nguội hoàn toàn sẽ dễ bong hơn.
• Tắt máy, rút phích cắm: Tránh để máy ở chế độ chờ không cần thiết, quạt gió vẫn có thể chạy gây mòn.
• Thu dây que, kẹp mass: Cuộn dây gọn gàng, tránh xoắn, gập. Cất kẹp que và kẹp mass ở nơi khô ráo.
• Vệ sinh máy: Định kỳ (1–3 tháng tùy môi trường) thổi bụi bên trong máy bằng khí nén khô, đặc biệt là cánh tản nhiệt và bo mạch công suất.

5. Bảo trì định kỳ

Mỗi 200 giờ hàn:

• Kiểm tra cáp hàn, cáp mass, kẹp mass, kẹp que. Thay thế nếu vỏ cáp bị rạn nứt, đầu kẹp mòn.
• Vệ sinh quạt làm mát, đảm bảo quay trơn, không kẹt bụi.

Mỗi 500 giờ hoặc 1 năm:

• Kiểm tra và siết chặt các đầu nối bên trong (nếu có kỹ năng).
• Đo điện trở cách điện (nếu có thiết bị).
• Bảo dưỡng kẹp que: mài sạch phần tiếp xúc, tra chút mỡ nhiệt độ cao vào lò xo.

6. Xử lý sự cố thường gặp

III. MỘT SỐ LƯU Ý RIÊNG THEO LOẠI QUE HÀN

• Que rutile (ví dụ E6013): dễ hàn, ít bắn tóe, xỉ dễ bong. Phù hợp hàn thép mỏng, góc, kết cấu nhẹ. Dòng thấp hơn 10–15% so với que base.
• Que base (E7018, E6018): mối hàn chịu lực, cơ tính tốt, thích hợp kết cấu chịu động đất. Yêu cầu sấy que kỹ (300–350°C trước khi hàn), dòng cao hơn 10–15%, thao tác kéo hồ quang ngắn.
• Que cellulose (E6010): hồ quang mạnh, xốc, dùng hàn ống vị trí khó. Cần máy có điện áp không tải >70V và tính năng lực hồ quang mạnh.